การเปลี่ยนแปลงครั้งยิ่งใหญ่ในอุตสาหกรรมทางการเงินระดับโลกกับการเข้ามาของระบบเทคโนโลยีอัจฉริยะ
ในปัจจุบันอุตสาหกรรมธนาคารระหว่างประเทศกำลังเข้าสู่ช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อที่สำคัญ อย่างไรก็ตาม ปัจจัยหลักที่ขับเคลื่อนความเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ใช่เรื่องของการขาดทุนทางธุรกิจ แต่เป็นผลมาจากการนำนวัตกรรมขั้นสูงเข้ามาทดแทนระบบการทำงานแบบดั้งเดิม โดยมีรายงานอย่างเป็นทางการระบุว่าองค์กรการเงินระดับสากลเตรียมปรับลดขนาดองค์กรครั้งใหญ่ในอนาคตอันใกล้
ตามรายงานระบุว่าเป้าหมายการปรับลดตำแหน่งงานในครั้งนี้มีจำนวนสูงถึงกว่า 7,800 อัตรา ซึ่งกระบวนการทั้งหมดนี้ถูกกำหนดกรอบเวลาให้เสร็จสิ้นภายในช่วงสิ้นทศวรรษนี้ และเหตุผลสำคัญของการตัดสินใจในครั้งนี้ไม่ใช่เพราะผลประกอบการย่ำแย่ แต่เป็นเพราะประสิทธิภาพของปัญญาประดิษฐ์ที่พัฒนาขึ้นอย่างก้าวกระโดด
เหตุผลที่โครงสร้างสำนักงานส่วนหลังของธนาคารกำลังลดความสำคัญลงในยุคดิจิทัล
ในระบบการทำงานของธนาคารพาณิชย์โดยทั่วไปมักจะมีการแบ่งสัดส่วนหน้าที่ออกเป็นสองส่วนหลัก ส่วนแรกคือสำนักงานส่วนหน้าที่มีหน้าที่ในการพบปะติดต่อกับลูกค้าและนำเสนอผลิตภัณฑ์ทางการเงิน กับทีมงานส่วนหลังที่คอยสนับสนุนการประมวลผลข้อมูล การบริหารความเสี่ยง Standard Chartered ปลดคน และการปฏิบัติตามกฎระเบียบ
ถึงแม้ว่าสำนักงานส่วนหลังจะเป็นกลไกหลักในการรักษาความปลอดภัยและความถูกต้องของข้อมูล แต่ในขณะเดียวกัน ส่วนงานนี้ก็เป็นจุดที่มีการใช้แรงงานมนุษย์เป็นจำนวนมากในการทำภารกิจที่มีรูปแบบตายตัว ปัจจัยเหล่านี้เองที่ทำให้งานส่วนหลังกลายเป็นพื้นที่ทดลองสำคัญในการนำเครื่องจักรเข้ามาเพิ่มประสิทธิภาพเพื่อลดต้นทุน
ทางผู้บริหารได้ชี้แจงว่าการขยายขีดความสามารถของระบบฐานข้อมูลอัจฉริยะจะช่วยเพิ่มความเร็วในการตัดสินใจ ซึ่งหากมองตามความเป็นจริงทางเศรษฐกิจ นั่นหมายความว่าบทบาทของแรงงานมนุษย์ในส่วนนี้กำลังจะลดลงและถูกแทนที่ด้วยระบบดิจิทัล
สถิติตัวเลขพนักงานนับพันชีวิตกับการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างที่ไม่สามารถย้อนกลับ
การลดพนักงานจำนวนกว่า 7,800 ตำแหน่งภายในกรอบเวลาที่กำหนด หมายถึงการหายไปของงานเฉลี่ยปีละนับพันอัตรา ซึ่งปัจจุบันศูนย์กลางงานสนับสนุนของธนาคารกระจายตัวอยู่ในประเทศที่มีต้นทุนค่าจ้างแรงงานค่อนข้างต่ำ
แม้ว่าทางต้นสังกัดจะมีการประกาศนโยบายเยียวยาโดยการพยายามปรับเปลี่ยนตำแหน่งงานภายในองค์กร ทว่าในเชิงปฏิบัติ การพัฒนาทักษะแบบก้าวกระโดดจากงานป้อนข้อมูลไปสู่งานวางแผนกลยุทธ์ไอทีนั้นต้องใช้เวลาและงบประมาณมหาศาล
นี่คือสัญญาณเตือนว่าประสบการณ์การทำงานแบบเดิมกำลังถูกลดทอนคุณค่าลงด้วยการพัฒนาอย่างรวดเร็วของนวัตกรรมคอมพิวเตอร์
ความสอดคล้องระหว่างการเพิ่มงบประมาณด้านปัญญาประดิษฐ์กับการลดต้นทุนด้านบุคลากร
สิ่งที่น่ากังวลใจมากที่สุดในสถานการณ์ปัจจุบันไม่ใช่ตัวเลขของธนาคารแห่งนี้เพียงแห่งเดียว เนื่องจากสถิติล่าสุดแสดงให้เห็นว่าหลากหลายบริษัทข้ามชาติกำลังดำเนินกลยุทธ์ในทิศทางเดียวกัน
เราจะเห็นได้ว่าธนาคารที่ใหญ่ที่สุดในบางประเทศเริ่มมีการลดจำนวนแรงงานชั่วคราวลงอย่างต่อเนื่อง ในขณะเดียวกัน ฝ่ายบริหารของแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียและเทคโนโลยีระดับโลกก็มีการประกาศเลิกจ้างพนักงานอย่างต่อเนื่องเช่นกัน
แนวโน้มที่เกิดขึ้นทั่วโลกสะท้อนว่า เม็ดเงินลงทุนจำนวนมหาศาลกำลังถูกเปลี่ยนจากค่าแรงมนุษย์ไปเป็นค่าพัฒนาระบบซอฟต์แวร์
คำถามสำคัญเรื่องเส้นทางการเติบโตสู่ตำแหน่งผู้บริหารในวันที่งานฐานรากถูกแทนที่ด้วยคอมพิวเตอร์
ความเปลี่ยนแปลงในครั้งนี้ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อโอกาสทางอาชีพของประชากรรุ่นใหม่ที่กำลังจะเข้าสู่ตลาดแรงงาน
เพราะตำแหน่งที่ระบบอัตโนมัติสามารถทำแทนได้ดีที่สุดคืองานระดับเริ่มต้นและงานระดับกลางที่เคยรองรับเด็กจบใหม่
ระบบตรวจสอบฐานข้อมูลและงานออกแบบที่มีรูปแบบตายตัวเริ่มถูกจัดการด้วยโปรแกรมสำเร็จรูปแทนการใช้แรงงานคน
ความท้าทายครั้งใหญ่ของคนรุ่นใหม่ในเวลานี้คือ หากตำแหน่งงานในระดับล่างที่เคยใช้เริ่มต้นชีวิตการทำงานหายไป และนี่คือโจทย์ข้อใหญ่ที่ทั้งสถาบันการศึกษาและหน่วยงานภาครัฐจำเป็นต้องเร่งหาคำตอบเพื่อปรับปรุงหลักสูตรให้เท่าทันความเปลี่ยนแปลง
การวิเคราะห์ความแตกต่างระหว่างการปฏิวัติอุตสาหกรรมในอดีตกับการปฏิวัติเทคโนโลยีไอทีปัจจุบัน
อย่างไรก็ตาม แม้ว่าสถานการณ์ภาพรวมจะดูน่ากังวลใจแต่เราก็ไม่จำเป็นต้องตื่นตระหนกจนเกินไป เพราะหากมองย้อนกลับไปในอดีต การปฏิวัติอุตสาหกรรมทุกยุคสมัยมักจะทำลายงานเก่าและสร้างงานใหม่ขึ้นมาควบคู่กัน
แต่ความแตกต่างที่สำคัญในครั้งนี้คือเรื่องของความเร็วในการเปลี่ยนแปลงที่เป็นไปอย่างรวดเร็วระดับปีไม่ใช่ทศวรรษ
ดังนั้น การพัฒนาและเสริมสร้างทักษะเฉพาะตัวที่ระบบคอมพิวเตอร์ยังไม่สามารถเลียนแบบได้จึงเป็นสิ่งที่มีความสำคัญสูงสุด
- ทักษะการคิดเชิงวิพากษ์และการตัดสินใจขั้นสูง: ความสามารถในการประเมินสถานการณ์ที่มีความคลุมเครือและไม่มีคำตอบที่ถูกผิดชัดเจนคือจุดเด่นของมนุษย์
- ทักษะด้านมนุษยสัมพันธ์และการเป็นผู้นำ: ลูกค้าที่กำลังประสบปัญหาทางการเงินอย่างรุนแรงยังคงต้องการคำปรึกษาจากมนุษย์จริงๆ ที่พร้อมรับฟังและเข้าใจความรู้สึก
- ทักษะการทำงานและควบคุมระบบปัญญาประดิษฐ์: ความเชี่ยวชาญในการออกแบบคำสั่ง การตรวจสอบคุณภาพงาน และการนำเอาผลลัพธ์จากเอไอไปใช้งานเชิงกลยุทธ์คือโอกาสใหม่
- ความเชี่ยวชาญเฉพาะทางในระดับลึกขั้นสูง: การทำตนเองให้เป็นผู้เชี่ยวชาญที่หาตัวจับยากในสายงานเฉพาะคือกลยุทธ์การสร้างมูลค่าเพิ่มที่ยั่งยืน
กล่าวโดยสรุป การเข้ามาของปัญญาประดิษฐ์ไม่ได้หมายความว่าแรงงานมนุษย์จะหมดความหมายไปจากโลกธุรกิจ หากแต่เป็นตัวเร่งให้เราต้องพัฒนาตนเองให้มีความสามารถที่เหนือกว่าข้อจำกัดของระบบอัตโนมัติ